بیشتر بزرگسالانی که برای بررسی کم‌شنوایی مراجعه می‌کنند، ابتدا آزمون‌های معمول مانند شنوایی‌سنجی تون خالص و گفتاری را انجام می‌دهند. بنابراین دیدن نام ABR در برگه درخواست ممکن است این پرسش را ایجاد کند که آیا مشکل جدی‌تری وجود دارد. پاسخ از روی نام آزمون مشخص نمی‌شود. ABR یک روش عینی برای ثبت پاسخ مسیر شنوایی به صدا است و در موقعیت‌های مشخص به ارزیابی اضافه می‌شود. گاهی هدف، بررسی پاسخ شنوایی هنگامی است که آزمون رفتاری نتیجه قابل اعتماد نداده؛ گاهی نیز متخصص می‌خواهد اطلاعات بیشتری درباره مسیر عصبی شنوایی به دست آورد.
تست ABR چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟
نام کامل آزمون، «پاسخ شنوایی ساقه مغز» است. در این تست، صدا از طریق گوشی به گوش می‌رسد و الکترود‌های کوچک چسبیده به پوست، فعالیت الکتریکی مرتبط با پاسخ مسیر شنوایی را ثبت می‌کنند. دستگاه این پاسخ‌ها را به شکل موج‌هایی نمایش می‌دهد که شنوایی‌شناس زمان و شکل آن‌ها را بررسی می‌کند. آزمون به پاسخ دادن با دست، گفتن اینکه صدا شنیده شد یا فشار دادن دکمه نیاز ندارد. فرد باید تا حد امکان آرام بماند تا نویز عضلانی مانع ثبت پاسخ نشود.
ABR همه جنبه‌های شنوایی را به‌تنهایی نشان نمی‌دهد. برای مثال، درک گفتار در محیط شلوغ یا تجربه روزمره شنیدن با یک نمودار ABR توصیف کامل نمی‌شود. نوع صدای محرک، هدف آزمون و سایر یافته‌ها در تفسیر اهمیت دارند. به همین دلیل نتیجه باید کنار شرح حال، معاینه گوش و دیگر تست‌ها بررسی شود. اگر هنوز ارزیابی پایه انجام نداده‌اید، برای تست شنوایی بزرگسالان در ساری می‌توانید به آوا اودیولوژی مراجعه کنید.
چه زمانی ABR برای بزرگسال درخواست می‌شود؟
یکی از کاربرد‌ها زمانی است که پاسخ فرد در شنوایی‌سنجی رفتاری قابل اعتماد یا سازگار با بقیه یافته‌ها نیست. ممکن است فرد به دلایل جسمی یا شناختی نتواند به آزمون معمول پاسخ دقیق بدهد. در این حالت ABR می‌تواند برآورد عینی بیشتری فراهم کند. کاربرد دیگر، بررسی پرسش‌های تخصصی درباره انتقال پیام از گوش داخلی به مسیر عصبی شنوایی است. تصمیم درباره لزوم این آزمون باید پس از ارزیابی اولیه و با توجه به علت مراجعه گرفته شود.
در برخی موارد افت شنوایی نامتقارن یا علایمی که متخصص را به بررسی مسیر پشت حلزون گوش مشکوک می‌کند، ABR ممکن است بخشی از روند بررسی باشد. این جمله به معنی آن نیست که هر فرد دارای وزوز یا کم‌شنوایی یک‌طرفه حتما ABR لازم دارد. پزشک یا شنوایی‌شناس با توجه به معاینه و نتایج دیگر تصمیم می‌گیرد که ABR، تصویربرداری یا روش دیگری مناسب‌تر است. ABR به‌تنهایی جای MRI یا معاینه تخصصی را در مواردی که آن‌ها لازم‌اند نمی‌گیرد.
آیا ABR جای شنوایی‌سنجی معمول را می‌گیرد؟
در بیشتر بزرگسالان، خیر. آزمون تون خالص، تست گفتار و در صورت نیاز بررسی گوش میانی اطلاعاتی می‌دهند که برای انتخاب درمان یا سمعک اهمیت دارند. ABR پاسخی متفاوت به پرسشی مشخص می‌دهد. اگر برای تجویز سمعک در ساری به آوا اودیولوژی مراجعه می‌کنید، لازم بودن ABR را نمی‌توان فقط از روی سن یا میزان کم‌شنوایی تعیین کرد. متخصص ابتدا می‌بیند نتایج معمول چه می‌گویند و آیا ابهامی وجود دارد که آزمون عینی بتواند به حل آن کمک کند.
ABR همچنین با ASSR یکسان نیست. هر دو از پاسخ الکتریکی به صدا استفاده می‌کنند، اما نوع محرک، روش تحلیل و اطلاعات به‌دست‌آمده تفاوت دارد. اگر می‌خواهید تفاوت تست ASSR و ABR را دقیق‌تر بدانید، ابتدا هدف هر آزمون را بشناسید. انتخاب میان آن‌ها، یا انجام هر دو، به سوال بالینی بستگی دارد؛ هیچ‌کدام نسخه همگانی برای همه مراجعه‌کنندگان نیستند.
تست ABR چگونه انجام می‌شود؟
ابتدا پوست محل الکترود‌ها آماده می‌شود تا ثبت سیگنال دقیق‌تر باشد. الکترود‌های سطحی معمولا روی پیشانی و اطراف گوش قرار می‌گیرند. سپس گوشی یا وسیله مناسب ارایه صدا در گوش گذاشته می‌شود. در طول آزمون، صداهایی با ویژگی‌های تعیین‌شده پخش می‌شوند و دستگاه پاسخ‌ها را چند بار ثبت می‌کند. شنوایی‌شناس ممکن است شدت یا نوع صدا را تغییر دهد تا به سوال موردنظر پاسخ دهد. زمان انجام برای همه یکسان نیست و به هدف تست و کیفیت ثبت سیگنال بستگی دارد.
این روش غیرتهاجمی است و معمولا بزرگسال هوشیار می‌تواند آن را انجام دهد. لازم است آرام بنشینید یا دراز بکشید و حرکت و صحبت را تا حد امکان کم کنید. اگر پوست حساس دارید، وسیله کاشتنی یا وضعیت پزشکی خاصی دارید، پیش از شروع به مسوول آزمون بگویید. درباره دارو‌ها یا آمادگی خاص نیز از همان مرکز سوال کنید؛ بدون توصیه درمانگر، داروی خود را قطع نکنید. گرفتن نتیجه دقیق به همکاری فرد و شرایط مناسب محیط وابسته است.
قبل از مراجعه چه مدارکی همراه داشته باشیم؟
نتیجه شنوایی‌سنجی‌های قبلی، نامه ارجاع، فهرست علایم و زمان شروع آن‌ها را همراه ببرید. اگر در یک گوش تغییر تازه‌ای احساس کرده‌اید، همان را دقیق بگویید. مشخص کنید آیا وزوز، سرگیجه یا مشکل درک گفتار هم وجود دارد و کدام علامت زودتر شروع شده است. این اطلاعات کمک می‌کند آزمونگر نتیجه ABR را در زمینه درست تفسیر کند. پرسش مفید دیگری هم وجود دارد: «این تست قرار است به کدام سوال درباره شنوایی من پاسخ دهد؟» دانستن هدف، فهم گزارش را آسان‌تر می‌کند.
اگر افت شنوایی ناگهانی رخ داده است، منتظر نوبت معمول ABR نمانید و برای ارزیابی پزشکی سریع اقدام کنید. ABR ممکن است بعدا در مسیر بررسی مطرح شود، اما نباید مراجعه فوری لازم را به تعویق بیندازد.
نتیجه ABR چگونه تفسیر می‌شود؟
گزارش ممکن است درباره وجود یا نبود پاسخ قابل ثبت، زمان ظهور موج‌ها و تفاوت بین دو گوش توضیح بدهد. این اصطلاحات بدون آگاهی از نوع محرک و شرایط آزمون معنای قطعی ندارند. پاسخ غیرمعمول به‌تنهایی نام یک بیماری را مشخص نمی‌کند و پاسخ طبیعی هم همه علت‌های مشکل شنیدن را رد نمی‌کند. متخصص نتیجه را با شنوایی‌سنجی، معاینه و شرح حال کنار هم می‌گذارد و در صورت لزوم ارزیابی تکمیلی پیشنهاد می‌کند.
پس از دریافت گزارش، از شنوایی‌شناس بپرسید یافته اصلی چیست، آیا بررسی دیگری لازم است و نتیجه چه اثری بر تصمیم درمانی دارد. اگر پاسخ تنها به‌صورت یک نمودار تحویل داده شد، درخواست توضیح ساده و مکتوب منطقی است. هدف از آزمون، اضافه کردن اطلاعات برای تصمیم بهتر است؛ نه تولید عددی که بدون تفسیر برای مراجعه‌کننده قابل استفاده نباشد.
پرسش‌های رایج
آیا ABR درد دارد؟
خود ثبت پاسخ با الکترود سطحی و گوشی انجام می‌شود و آزمون غیرتهاجمی است. ممکن است آماده‌سازی پوست یا چسب الکترود کمی ناراحتی گذرا ایجاد کند.
آیا برای هر کم‌شنوایی باید ABR انجام داد؟
خیر. بسیاری از بزرگسالان با آزمون‌های معمول به‌خوبی ارزیابی می‌شوند. ABR وقتی اضافه می‌شود که پرسش مشخصی باقی مانده باشد.
آیا نتیجه غیرطبیعی ABR تشخیص قطعی است؟
خیر. تفسیر آن به شرح حال و نتایج دیگر وابسته است و ممکن است پزشک یا شنوایی‌شناس بررسی تکمیلی درخواست کند.
جمع‌بندی
تست ABR در بزرگسالان برای پاسخ به سوال‌های مشخص درباره آستانه شنوایی یا مسیر عصبی شنوایی به کار می‌رود. این آزمون جای همه تست‌های معمول را نمی‌گیرد و نتیجه‌اش به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست. اگر ABR برای شما درخواست شده، هدف آزمون و مرحله بعد از دریافت گزارش را بپرسید. تصمیم درباره انجام آن باید بر پایه شرح حال و نتیجه ارزیابی شنوایی شما باشد.
