تجربه سرگیجه در تمامی افراد وجود داشته و جزو عادیترین مشکلات فردی بهحساب میآید؛ اما برخی از سرگیجهها نشانه بیماریهای خطرناکی هستند که باید آنها را جدی گرفت و توجه ویژهای داشت. مشکلاتی نظیر حمله قلبی، مشکلات گوش داخلی و… از آن دست بیماریهای خطرناک هستند که با نشانه سرگیجه خود را نشان میدهند. این نوع سرگیجههای خطرناک با سرگیجههای عادی متفاوت هستند و ویژگیهای خاصی دارند که میتوان به شدید بودن، تنگی نفس، درد در قفسه سینه و… اشاره داشت. عمدهترین سرگیجه خطرناک به مشکلات گوش داخلی بازمیگردد. در حقیقت این بخش از بدن وظیفه تعادل را برعهده دارد و در صورت وجود مشکل، سرگیجههای مزمن و خطرناکی به سراغ فرد میآید.
ویژگیهای سرگیجه خطرناک
سرگیجه خطرناک متفاوت از سرگیجههای معمولی است و ویژگیهای خاصی دارد. تشخیص سرگیجه خطرناک بسیار حائز اهمیت است و باید در زمان درست تشخیص داده شود تا فرد بتواند به سرعت خود را به پزشک برساند و مشکل را برطرف نماید. از سری ویژگیهای سرگیجه خطرناک میتوان به موارد زیر اشاره داشت.
سرگیجه ناگهانی و شدید
سرگیجه ناگهانی و شدید، یکی از نشانههای هشداردهنده مشکلات جدی است. این نوع سرگیجه معمولاً بدون هیچ علامت قبلی رخ میدهد و باعث میشود فرد ناگهان احساس چرخش محیط یا ناپایداری شدید کند. سرگیجه ناگهانی میتواند ناشی از اختلالات مغزی، آسیبهای سیستم عصبی یا بیماریهای گوش داخلی باشد. بهطور خاص، سکته مغزی یکی از علل مهم سرگیجه ناگهانی است که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. اگر این سرگیجه با علائمی مانند ضعف یک طرف بدن، اختلال در گفتار، تاری دید یا دوبینی همراه باشد، احتمال سکته مغزی بسیار بالا است و نباید هیچ تأخیری در مراجعه به اورژانس ایجاد شود. حتی اگر علائم خفیف به نظر برسند، سرگیجه ناگهانی میتواند نشانه خطرناک باشد و اهمیت اقدام سریع پزشکی را دوچندان میکند.
سرگیجه همراه با حالت تهوع و استفراغ شدید
سرگیجههایی که با تهوع و استفراغ شدید همراه هستند معمولاً نشانه اختلالات گوش داخلی یا بیماریهای سیستم عصبی هستند. این نوع سرگیجه باعث میشود فرد نتواند غذا یا مایعات را نگه دارد و ممکن است به کمآبی شدید و ضعف عمومی منجر شود. شایعترین علت سرگیجه با تهوع، بیماری منییر است که در اثر تجمع مایع در گوش داخلی ایجاد میشود و علائمی مانند وزوز گوش و کاهش شنوایی را نیز به همراه دارد. علاوه بر آن، عفونتهای گوش داخلی و برخی اختلالات مغزی نادر میتوانند باعث سرگیجه همراه با تهوع و استفراغ شدید شوند. در مواجهه با این وضعیت، مراجعه به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی ضروری است تا علت دقیق تشخیص داده شده و درمان مناسب انجام شود. همچنین کنترل کمآبی بدن اهمیت زیادی دارد و میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
سرگیجه مداوم یا طولانیمدت
سرگیجهای که بیش از چند ساعت یا روزها ادامه پیدا کند، حتی اگر شدت آن کم باشد، نشانه خطرناکی است که نباید نادیده گرفته شود. سرگیجه طولانی مدت میتواند باعث خستگی، ضعف عمومی و مشکلات تمرکز شود و فعالیتهای روزمره فرد را مختل کند. این نوع سرگیجه ممکن است ناشی از اختلالات عروقی، مشکلات تیروئید یا اختلالات متابولیک مانند کاهش قند خون یا اختلالات الکترولیتی باشد. بررسی دقیق پزشکی شامل آزمایشهای خون، بررسی فشار خون و ارزیابی سیستم عصبی میتواند به شناسایی علت کمک کند. حتی سرگیجههای خفیف و طولانیمدت نیز باید پیگیری شوند تا از تشدید بیماریهای زمینهای جلوگیری شود.
سرگیجه همراه با از دست دادن تعادل یا سقوط
سرگیجهای که باعث از دست دادن تعادل یا سقوط شود، از نوع خطرناک است و نیاز به بررسی فوری دارد. این حالت میتواند منجر به زمین خوردن و آسیبهای جسمی، بهویژه در سالمندان، شود. علل شایع این نوع سرگیجه شامل اختلالات گوش داخلی که مسئول حفظ تعادل هستند، مشکلات مغزی مانند سکته یا آسیبهای عصبی محیطی است. علائمی مانند لرزش بدن هنگام ایستادن، عدم توانایی در راه رفتن مستقیم و نزدیک به زمین خوردن، از جمله نشانههای هشداردهنده هستند. برای پیشگیری از آسیبهای جدی، اقدام فوری پزشکی و تشخیص دقیق علت ضرورت دارد. در این شرایط بهتر است به پزشک مراجعه نمایید و تست سرگیجه و دیگر تستهای لازم را انجام دهید.
سرگیجه همراه با درد شدید سر یا گردن
اگر سرگیجه همزمان با سردرد شدید، درد گردن یا قفسه سینه رخ دهد، ممکن است نشانه مشکلات جدی باشد. این نوع سرگیجه میتواند ناشی از سکته مغزی، حمله قلبی یا افزایش فشار داخل جمجمه باشد. علائم همراه، مانند اختلال در گفتار، تاری دید، ضعف یا بیحسی یک طرف بدن، اهمیت فوریت پزشکی را دوچندان میکنند. در مواجهه با چنین شرایطی، مراجعه فوری به اورژانس یا تماس با پزشک ضروری است، زیرا تأخیر در اقدام میتواند منجر به عوارض جدی شود.
سرگیجه همراه با تغییرات بینایی یا شنوایی
سرگیجهای که با تاری دید، دوبینی، کاهش شنوایی یا وزوز گوش همراه باشد، میتواند نشانه اختلالات گوش داخلی یا مغزی باشد. این نوع سرگیجه معمولاً با مشکل در حفظ تعادل همراه است و میتواند زندگی روزمره فرد را مختل کند. شایعترین علل شامل اختلالات گوش داخلی، آسیبهای عصبی محیطی و بیماریهای مغزی هستند. برای تشخیص دقیق، مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی یا متخصص مغز و اعصاب توصیه میشود. انجام تست شنوایی، تصویربرداری مغزی و معاینات دقیق به شناسایی علت و برنامه درمانی مناسب کمک میکند.
سایر نشانههای خطرناک همراه با سرگیجه
برخی علائم دیگر میتوانند سرگیجه را خطرناک کنند، حتی اگر خود سرگیجه خفیف باشد. تعریق شدید، تپش قلب سریع یا نامنظم، ضعف یا بیحسی یک طرف بدن و مشکلات گفتاری یا بلع از جمله این علائم هستند. مشاهده هر یک از این نشانهها همراه با سرگیجه، نیازمند بررسی فوری پزشکی است تا از بروز مشکلات جدی جلوگیری شود. این نکته به ویژه برای افراد سالمند و کسانی که بیماری زمینهای قلبی یا مغزی دارند اهمیت دوچندان دارد.
پیشگیری و مدیریت سرگیجههای خطرناک
با اینکه برخی سرگیجهها غیرقابل پیشگیری هستند، رعایت نکات ساده میتواند احتمال بروز آنها را کاهش دهد و شدت علائم را کنترل کند. کنترل فشار خون و قند خون، رعایت رژیم غذایی سالم و متعادل، مصرف آب کافی، ورزش سبک و تمرینات تعادلی، اجتناب از الکل و دخانیات و پیگیری منظم با پزشک از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به پیشگیری از سرگیجه کمک کنند. همچنین مدیریت استرس و خواب کافی نیز نقش مهمی در کاهش احتمال بروز سرگیجههای خطرناک دارد.
بیماریهای همراه با سرگیجه خطرناک
چندین بیماری وجود دارد که میتوانند با بروز سرگیجه خود را نشان دهند. این سرگیجهها بدون شک خطرناک هستند و میتوانند مشکلات جدی را گوشزد کنند. در ادامه به بررسی هر یک از این بیماریهای خطرناک اشاره میکنیم.
سکته مغزی
زمانی سکته مغزی رخ میدهد که خون به مغز نرسد. پیش از رخدادن این موضوع میتوان شاهد سرگیجهای شدید و عدم وجود تعادل بود. این سرگیجه با علائم دیگری نظیر بیحسی، ضعف در صورت و بازو یا پا و… همراه است.
حمله قلبی
اگر مسیر جریان خون در بخشی از قلب مسدود شود، حمله قلبی رخ میدهد که این موضوع به دلیل لختهشدن خون اتفاق میافتد. در این شرایط سرگیجه به همراه حالت تهوع، استفراغ، تعریق و… باشد نشاندهنده حمله قلبی است. در حالت کلی، بیماریهای قلبی میتوانند با سرگیجه شدید همراه باشند.
اختلالات گوش داخلی
برخی بیماریها وجود دارند که مربوط به اختلالات گوش داخلی میشوند. بیماریهایی نظیر نوریت دهلیزی، بیماری منیر و… میتوانند نشاندهنده اختلالات گوش داخلی باشند که با سرگیجههای ناگهانی بروز میکنند. در بیماری منیر حجم مایعات گوش داخلی به طور غیرطبیعی زیاد میشود. گاهی ممکن است تنها یک گوش دچار بیماری منیر شود. در ادامه، منیر نیز خود از بیماریهای مختلفی نظیر آلرژی، میگرن، ناهنجاری آناتومیک و… ایجاد میشود.
فشارخون پایین
یکی دیگر از بیماریهایی که به همراه سرگیجه بروز میکند، افت فشارخون بهحساب میآید. در این حالت شما احساس سبکی در سر میکنید و اگر میزان افت فشارخون زیاد باشد، حالت غش و ضعف نیز رخ میدهد. در بیشتر مواقع، این موضوع به دلیل کاهش سدیم بدن یا خوردن غذاهای ترش رخ میدهد.
میگرن
سرگیجههای مداوم میتوانند نشانه از میگرن در فرد باشند. بیماری میگرن همراه با سرگیجه دورانی و سردرد خود را نشان میدهد و 50 درصد افرادی که متبلا به میگرن هستند از بیماری خود مطلع نیستند. اگر سردرد موجود سینوسی باشد، هیچ ارتباطی با میگرن ندارد. درحقیقت سرگیجههای میگرن همراه با افزایش ضربان قلب، درد در سمت راست سر، حالت تهوع و… بروز پیدا میکنند.
سخن پایانی
هر نوع سرگیجهای خطرناک نیست و باید به سراغ سرگیجههایی بروید که میتوانند پیغامی را به شما برسانند. معمولاً سرگیجههای خطرناک شدید، طولانیمدت، همراه با سردرد و استفراغ و… هستند. این سرگیجههای خطرناک میتوانند بیماری خاصی را اعلام کنند. تست سرگیجه میتواند شما را در این زمینه یاری دهد و راهی برای تشخصی بیماری باشد. سرگیجههای خطرناک میتوانند نشانی از میگرن، بیماریهای قلبی، سکته مغزی، اختلالات گوش داخلی، بیماری منیر و… باشند.
همچنین بخوانید:
