در ارزیابی شنوایی، فقط میزان شنیدن صداها اهمیت ندارد؛ توانایی تشخیص و فهم گفتار هم باید جداگانه بررسی شود. ممکن است فرد بعضی فرکانسها را در محدوده قابلقبولی بشنود، اما در تشخیص واژهها یا دنبالکردن مکالمه، بهویژه در محیطهای شلوغ، مشکل داشته باشد. ادیومتری تون خالص آستانه شنیدن صداها را در فرکانسهای مختلف اندازهگیری میکند و ادیومتری گفتاری توانایی تشخیص و درک واژهها را میسنجد. مقایسه نتایج این دو آزمون میتواند تفاوت میان «شنیدن صدا» و «فهم گفتار» را بهتر مشخص کند و اطلاعات دقیقتری درباره عملکرد شنوایی در اختیار شنواییشناس قرار دهد.
ادیومتری تون خالص چیست؟
ادیومتری تون خالص یا Pure Tone Audiometry یکی از آزمونهای پایه در ارزیابی شنوایی است. در این آزمایش، صداهایی با فرکانسها و شدتهای مختلف از طریق هدفون یا گوشی مخصوص برای هر گوش پخش میشوند و فرد هر زمان صدا را شنید، پاسخ میدهد.
هدف اصلی این آزمون پیدا کردن کمترین شدت صدایی است که فرد در هر فرکانس قادر به شنیدن آن است. نتیجه بهصورت نموداری به نام ادیوگرام ثبت میشود و آستانه شنوایی گوش راست و چپ را در فرکانسهای مختلف نشان میدهد.
بررسی از طریق هدایت هوایی و در صورت نیاز هدایت استخوانی انجام میشود. مقایسه این نتایج به شنواییشناس کمک میکند اطلاعات بیشتری درباره نوع و میزان افت شنوایی به دست آورد.
ادیومتری گفتاری چیست؟
ادیومتری گفتاری یا Speech Audiometry بهجای صداهای ساده از محرکهای گفتاری مانند واژهها استفاده میکند. در این آزمون فقط شنیدن وجود صدا اهمیت ندارد؛ توانایی فرد در تشخیص و تکرار صحیح گفتار نیز بررسی میشود.
ممکن است فرد در ادیومتری تون خالص آستانههای نسبتاً مناسبی داشته باشد، اما همچنان هنگام صحبت دیگران، بهویژه در شرایط دشوار شنیداری، بخشی از کلمات را درست متوجه نشود. ادیومتری گفتاری برای بررسی چنین تفاوتهایی اطلاعات مهمی ارائه میدهد.
بسته به نوع ارزیابی، آزمون گفتاری میتواند آستانهای را که فرد از آن سطح به بعد قادر به تشخیص گفتار است مشخص کند یا درصد تشخیص صحیح کلمات را در سطح مشخصی از صدا بسنجد.
در بعضی ارزیابیها توانایی فهم گفتار در حضور نویز نیز بررسی میشود؛ موضوعی که به شرایط واقعی زندگی مانند مکالمه در رستوران، مهمانی یا محیط کار نزدیکتر است.
اگر فرد در محیط آرام مشکل زیادی ندارد اما میان همهمه مکالمه را سختتر دنبال میکند، مقاله علت بهتر شنیدن بعضی افراد در مکانهای پر سر و صدا توضیح دقیقتری درباره عوامل مؤثر بر درک گفتار در نویز ارائه میدهد.
تفاوت ادیومتری تون خالص و ادیومتری گفتاری در چیست؟
مهمترین تفاوت این دو آزمون به چیزی برمیگردد که اندازهگیری میکنند. ادیومتری تون خالص میزان حساسیت شنوایی نسبت به صداهای ساده را بررسی میکند، اما ادیومتری گفتاری توانایی شنیدن و تشخیص محرکهای گفتاری را میسنجد.
| مورد مقایسه | ادیومتری تون خالص | ادیومتری گفتاری |
|---|---|---|
| محرک مورد استفاده | تونهای صوتی | کلمات یا محرکهای گفتاری |
| هدف اصلی | تعیین آستانه شنوایی | بررسی تشخیص و درک گفتار |
| نتیجه اصلی | آستانهها در فرکانسهای مختلف | آستانه گفتار یا درصد تشخیص کلمات |
| کاربرد | بررسی میزان و الگوی افت شنوایی | بررسی عملکرد فرد در شنیدن گفتار |
| ارتباط با زندگی روزمره | نشان میدهد چه صداهایی شنیده میشوند | نشان میدهد گفتار تا چه اندازه قابل تشخیص است |
| نحوه ثبت نتیجه | معمولاً روی ادیوگرام | بهصورت آستانه یا درصد تشخیص گفتار |
بنابراین نتیجه یکی جایگزین دیگری نیست. ممکن است دو نفر آستانههای تون خالص مشابهی داشته باشند، اما توانایی آنها در تشخیص کلمات یکسان نباشد.
SRT در ادیومتری گفتاری چه چیزی را نشان میدهد؟
یکی از شاخصهایی که در ادیومتری گفتاری بررسی میشود Speech Recognition Threshold یا SRT است.
SRT کمترین سطحی از صدا را نشان میدهد که فرد میتواند بخشی مشخص از محرکهای گفتاری ارائهشده را بهدرستی تشخیص دهد. این نتیجه معمولاً با آستانههای تون خالص در فرکانسهای اصلی گفتار مقایسه میشود.
هماهنگی میان نتایج ادیومتری تون خالص و SRT میتواند به شنواییشناس در بررسی اعتبار نتایج کمک کند. اگر اختلاف قابلتوجهی میان آنها وجود داشته باشد، ممکن است لازم باشد شرایط آزمون، نحوه پاسخ فرد یا سایر بخشهای سیستم شنوایی دقیقتر بررسی شوند.
درصد تشخیص کلمات چه تفاوتی با آستانه شنیدن دارد؟
شنیدن یک کلمه و تشخیص درست آن دو موضوع متفاوت هستند.
ممکن است صدا به اندازه کافی بلند باشد و فرد بداند کسی در حال صحبت است، اما نتواند کلمه را دقیق تشخیص دهد. به همین دلیل در بخشی از ادیومتری گفتاری، کلمات در یک سطح صوتی مشخص ارائه میشوند و فرد آنها را تکرار میکند.
در پایان، درصد کلمات صحیح ثبت میشود. این نتیجه اطلاعاتی درباره توانایی تشخیص گفتار ارائه میدهد که از روی ادیوگرام تون خالص بهتنهایی قابل مشاهده نیست.
برای مثال، فردی ممکن است صدای گفتار را بشنود اما بعضی صامتها یا واژههای مشابه را اشتباه تشخیص دهد. چنین تجربهای در کمشنواییهای خفیف نیز ممکن است دیده شود. در مقاله کم شنوایی خفیف و تأثیر آن بر زندگی روزمره به مشکلاتی مانند اشتباه شنیدن کلمات و دشواری مکالمه در محیطهای شلوغ پرداخته شده است.
چرا فقط ادیومتری تون خالص همیشه کافی نیست؟
ادیومتری تون خالص اطلاعات مهمی درباره حساسیت شنوایی ارائه میدهد، اما شرایط واقعی زندگی از مجموعهای از تونهای ساده تشکیل نشده است. بیشتر افراد زمانی متوجه مشکل خود میشوند که نتوانند گفتوگوی یک نفر را درست دنبال کنند، شمارهای را اشتباه بشنوند یا در یک جمع بخشی از صحبتها را از دست بدهند.
این مشکلات به وضوح گفتار نیز مربوط هستند.
به همین دلیل ممکن است ادیوگرام نشان دهد فرد صداهای مشخصی را در شدت خاصی میشنود، ولی برای دانستن اینکه این وضعیت چه اثری بر فهم کلمات دارد، بررسی گفتاری نیز لازم باشد.
از طرف دیگر، ادیومتری گفتاری نیز جایگزین تون خالص نیست؛ زیرا بهتنهایی جزئیات آستانه شنوایی در فرکانسهای مختلف و اطلاعاتی را که از مقایسه هدایت هوایی و استخوانی به دست میآید نشان نمیدهد.
اگر ادیومتری تون خالص خوب باشد ولی گفتار را خوب متوجه نشویم چه؟
یکی از شکایتهای رایج این است که فرد میگوید: «صدا را میشنوم، اما متوجه کلمات نمیشوم.»
این وضعیت میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و نباید تنها بر اساس یک نتیجه آزمایش درباره علت آن تصمیم گرفت. افت شنوایی در بعضی فرکانسها، تفاوت در توانایی تشخیص گفتار، شرایط محیط، وجود نویز، سن و برخی ویژگیهای پردازش شنیداری میتوانند در کیفیت فهم مکالمه نقش داشته باشند.
اگر چنین مشکلی بهصورت مداوم تکرار شود، مقایسه نتایج آزمون تون خالص با ارزیابی گفتاری میتواند تصویر کاملتری از وضعیت فرد ارائه دهد.
ادیومتری تون خالص و گفتاری چه ارتباطی با تجویز سمعک دارند؟
نتایج ارزیابی شنوایی یکی از اطلاعاتی هستند که هنگام بررسی نیاز فرد به سمعک در نظر گرفته میشوند. ادیوگرام مشخص میکند افت شنوایی در چه فرکانسهایی وجود دارد و آزمون گفتاری اطلاعات بیشتری درباره توانایی تشخیص کلمات ارائه میدهد.
با این حال انتخاب یا تنظیم سمعک نباید تنها بر اساس یک عدد یا یک آزمون انجام شود. شرایط استفاده روزمره، توانایی درک گفتار، وضعیت هر دو گوش و نیازهای شنیداری فرد نیز باید بررسی شوند.
اگر پس از ارزیابی مشخص شود استفاده از سمعک میتواند برای فرد مناسب باشد، مرحله بعد میتواند بررسی گزینهها و تجویز سمعک در ساری بر اساس نتایج ارزیابی و شرایط شنیداری باشد.
آیا برای همه افراد هر دو آزمون انجام میشود؟
نوع آزمونهایی که در یک ارزیابی شنوایی استفاده میشوند به سن، دلیل مراجعه، علائم فرد، سابقه مشکلات گوش و نتایج اولیه بستگی دارد.
در ارزیابی بسیاری از بزرگسالان، تون خالص و گفتار اطلاعات مکمل یکدیگر هستند؛ با این حال شنواییشناس ممکن است بر اساس شرایط فرد آزمونهای دیگری مانند تمپانومتری یا بررسیهای تکمیلی را نیز لازم بداند.
برای اطلاعات بیشتر درباره ارزیابی شنوایی در سنین بزرگسالی میتوانید صفحه تست شنوایی بزرگسالان را ببینید.
نتیجه تستها چگونه در کنار هم تفسیر میشوند؟
شنواییشناس نتایج آزمونها را جدا از یکدیگر تفسیر نمیکند. آستانههای تون خالص، نتیجه آزمون گفتاری، شرح حال فرد و سایر بررسیهای انجامشده در کنار هم قرار میگیرند.
برای مثال، اگر آستانه تون خالص نشاندهنده افت شنوایی باشد و نتیجه آزمون گفتاری نیز با آن هماهنگ باشد، تصویر مشخصتری از وضعیت شنوایی به دست میآید. اگر میان نتایج اختلاف غیرمنتظرهای وجود داشته باشد، ممکن است بررسی بیشتری لازم شود.
این مسئله یکی از دلایلی است که مشاهده یک ادیوگرام بدون در نظر گرفتن سایر نتایج، برای نتیجهگیری درباره وضعیت واقعی شنوایی کافی نیست.
انجام ادیومتری تون خالص و گفتاری در آوا اودیولوژی
در آوا اودیولوژی، ارزیابی شنوایی بر اساس دلیل مراجعه و شرایط هر فرد انجام میشود. ادیومتری و رسم ادیوگرام برای بررسی آستانههای شنوایی، ارزیابی گفتاری برای بررسی توانایی تشخیص گفتار و در صورت نیاز تمپانومتری برای بررسی وضعیت گوش میانی میتوانند بخشی از این ارزیابی باشند.
اگر فرد به دلیل کمشنوایی، دشواری در فهم مکالمه، اشتباه شنیدن کلمات یا تغییر محسوس در شنوایی مراجعه کند، نتایج آزمونها در کنار شرح حال و شرایط شنیداری روزمره بررسی میشوند. در صورت نیاز به اقدامات بعدی نیز نتیجه ارزیابی میتواند برای پیگیری وضعیت شنوایی یا بررسی نیاز به سمعک مورد استفاده قرار گیرد.
برای مشاهده خدمات مرتبط میتوانید به صفحه تست شنوایی در مازندران مراجعه کنید.
جمعبندی
تفاوت اصلی ادیومتری تون خالص و ادیومتری گفتاری در نوع اطلاعاتی است که از سیستم شنوایی ارائه میدهند. آزمون تون خالص مشخص میکند فرد صداهای مختلف را از چه شدتی میشنود، در حالی که آزمون گفتاری توانایی شنیدن و تشخیص کلمات را بررسی میکند.
به همین دلیل، ممکن است نتیجه ادیوگرام بهتنهایی تمام مشکلاتی را که فرد در مکالمه تجربه میکند توضیح ندهد. بررسی این دو آزمون در کنار یکدیگر میتواند ارتباط میان آستانه شنوایی و توانایی درک گفتار را روشنتر کند و به شنواییشناس برای تصمیمگیری درباره بررسیهای بعدی کمک کند.
سوالات متداول درباره ادیومتری تون خالص و گفتاری
آیا ادیومتری گفتاری همان تست شنوایی معمولی است؟
ادیومتری گفتاری یکی از بخشهای ارزیابی شنوایی است و با ادیومتری تون خالص تفاوت دارد. در تست تون خالص فرد به صداهای ساده پاسخ میدهد، اما در آزمون گفتاری کلمات یا سایر محرکهای گفتاری مورد استفاده قرار میگیرند.
آیا ممکن است ادیوگرام طبیعی باشد ولی فرد در فهم گفتار مشکل داشته باشد؟
بله. ادیوگرام تون خالص تنها آستانه شنیدن صداهای مختلف را نشان میدهد و همه جنبههای درک گفتار را اندازهگیری نمیکند. در چنین شرایطی، شرح حال و بررسیهای تکمیلی اهمیت دارند.
SRT چه تفاوتی با PTA دارد؟
PTA از آستانههای تون خالص در فرکانسهای مشخص به دست میآید، در حالی که SRT سطحی از صداست که فرد در آن قادر به تشخیص بخش مشخصی از محرکهای گفتاری است. این دو نتیجه معمولاً برای بررسی هماهنگی یافتههای شنوایی با یکدیگر مقایسه میشوند.
برای بررسی مشکل شنیدن در محیط شلوغ کدام آزمون مهمتر است؟
ادیومتری تون خالص همچنان اطلاعات پایه درباره حساسیت شنوایی ارائه میدهد، اما برای بررسی شکایتهایی که بیشتر به تشخیص گفتار مربوط هستند، ارزیابی گفتاری و در برخی شرایط آزمون گفتار در نویز اطلاعات بیشتری ارائه میکنند.
