برخی از نوزادان با مشکل کم شنوایی در یک گوش به دنیا میآیند و در اصطلاح کم شنوایی یک طرفه دارند. نوزادان و کودکان قادر به بیان ناراحتیها و مشکلات خود نیستند، به همین علت ممکن است کم شنوایی نوزادان مخفی باقی بماند. به مرور زمان این بیماری سبب مشکلات شدید در گفتار و زبان کودک میشود و بر روابط اجتماعی وی در آینده تأثیر میگذارد. چنانچه کم شنوایی یک طرفه در دوران نوزادی تشخیص داده شود با به کارگیری اقدامات درمانی و توانبخشی تا حدود زیادی صدمات ناشی از این مشکل برطرف میگردد. در این مطلب قصد داریم به بررسی علائم کم شنوایی یک طرفه نوزاد و روشهای تشخیص و درمان آن بپردازیم.
کم شنوایی یک طرفه چیست؟
کم شنوایی یک طرفه زمانی اتفاق میافتد که یک گوش از شنوایی نرمال برخوردار باشد در حالی که گوش دیگر با کاهش سطح شنوایی مواجه است. کاهش شنوایی میتواند خفیف تا بسیار شدید باشد و همچنین این بیماری در نوزادان، کودکان و بزرگسالان دید میشود. به این بیماری کم شنوایی UHL یا کری یک طرفه نیز میگویند. در نوزادان، با کم شنوایی یک طرفه مادرزادی روبهرو هستیم، در حالی که در برخی افراد کم شنوایی به صورت ناگهانی یا تدریجی در سالهای بعدی عمر در فرد بروز پیدا میکند.
حدوداً از هر 1000 کودک، یک کودک به کم شنوایی یک طرفه مبتلا میشود و در کودکان سنین مدرسه، 3 درصد از این بیماری رنج میبرند. کم شنوایی یک طرفه سبب ایجاد اختلال در گفتار، مشکلات در یادگیری و مسائل اجتماعی در کودکان و بزرگسالان میگردد. تشخیص کم شنوایی در نوزادی و کودکی بسیار اهمیت دارد. درمان کم شنوایی در کودکان و دریافت به موقع درمان از بروز مشکلات و اختلالات شدیدتر جلوگیری مینماید.
علائم کم شنوایی یک طرفه در نوزاد
امروزه در بیمارستانها یک یا دو روز پس از تولد نوزاد، با غربالگری و آزمایشات شنوایی از نوزاد میزان حس شنوایی او سنجیده میشود. اگر علائم کم شنوایی یک طرفه در نوزاد دیده شود لازم است برای غربالگری دوم چند هفته بعد مجدداً مراجعه شود. با وجود انجام دو مرحله غربالگری، گاهی نیز نوزادانی هستند که از این دو مرحله عبور میکنند و با افزایش سن علائم کم شنوایی یک طرفه در آنها دیده میشود.
تشخیص کم شنوایی یک طرفه کمی مشکل است زیرا به هر حال نوزاد یک گوش با شنوایی نرمال دارد و این مسئله تشخیص گوش بیمار از گوش سالم را در نوزاد برای والدین مشکل مینماید. در مراکز سنجش شنوایی به کمک دستگاههای سنجش به راحتی گوش کم شنوا تشخیص داده میشود. با شناخت این بیماری در نوزادی و روند درمان بهتر و سریعتر پیش میرود.
علل کم شنوایی یک طرفه گوش در نوزادان
بیماری شنوایی یک طرفه در نوزادان به دلایل مختلفی بروز مییابد که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عوامل ژنتیکی و بیماریهای مادرزادی
- عفونتهای ناشی از باکتری یا ویروس
- وارد آمدن ضربه به سر
- آکوستیک نورینوما (تومور غیر سرطانی عصب شنوایی گوش)
اقدام به موقع درمان کم شنوایی کودکان
آگاهی به موقع والدین از کم شنوایی یک طرفه کودک یا نوزادشان بسیار اهمیت دارد. کم شنوایی درمان نشده سبب تأخیر رشد مغز در قسمت گفتار و زبان میشود، این مسئله باعث میگردد که کودک در مسائل آموزشی با مشکلات متعددی روبهرو شود. از طرفی، کم شنوایی یک طرفه بر مکان یابی صدا، فهم گفتار، پیشرفت تحصیلی اثرات مخربی میگذارد.
کودکان کم شنوای یک طرفه نسبت به کودکان با شنوایی هنجار 10 برابر بیشتر دچار افت تحصیلی و مشکلات رفتاری میشوند. همچنین مطالعات محققان نشان داده است که در کودکان کم شنوای یک طرفه، سن شروع گفتن جملات 2 کلمهای نسبت به کودکان سالم با 5 ماه تأخیر انجام میگیرد. در نتیجه درمان کم شنوایی در کودکان لازم و ضروری است.
درمان کم شنوایی یک طرفه کودکان
مغز کودک یا نوزادی که میتواند با هر دو گوش صداها را بشنود میتواند صداهای ناخواسته پس زمینه را فیلتر کند و به آنچه میخواهد گوش بدهد. در کودکی که به کم شنوایی یک طرفه مبتلا است این فرآیند بسیار سختتر انجام میگیرد. کودک در برخی موقعیتها برای شنیدن صداها به صورت واضح با مشکل مواجه میشود. سر انسان به صورت طبیعی برخی صداها را از سمتی که گوش کم شنوا است، مسدود میکند. برای کودک تشخیص این که چه چیزی سبب ایجاد صدا شده است و از چه جهت و فاصلهای این صدا میآید گیج کننده و مشکل است. به همین سبب کودک گیج و کلافه میشود و هر چه سریعتر باید نسبت به درمان کم شنوایی اقدام شود.
در انتخاب روش درمان کم شنوایی یک طرفه، دلیل بروز این بیماری بسیار اهمیت دارد. در کم شنوایی یک طرفه که به دلیل عفونت ایجاد میشود با تجویز آنتیبیوتیک و درمان عفونت، مشکل کم شنوایی گوش برطرف میگردد. یکی دیگر از روشهای درمان کم شنوایی یک طرفه در کودکان تجویز سمعک از سوی پزشک متخصص بوده و سمعک کاربردیترین روش درمانی کم شنوایی یک طرفه محسوب میشود. در کم شنوایی خفیف تا متوسط، سمعک اثرات درمانی بسیار مثبتی دارد. ساختار سمعک به صورتی است که صداهای موجود را تقویت مینماید و سبب میگردد کودک بتواند جهت صدا را بهتر تشخیص دهد.
همچنین در درمان کم شنوایی، کودکان از سن 12 ماهگی به بعد میتوانند کاندیدای کاشت حلزون شوند. کودکانی که سمعک در پیشرفت شنوایی آنها مؤثر نبوده است و از لحاظ جسمی جراحی خطری برای آنها ندارد، میتوانند تحت عمل جراحی قرار گیرند. کاشت حلزون گوش سبب تحریک مستقیم عصب شنوایی در کودک میگردد.
کلام آخر
حس شنوایی لذتی است که انسان از کودکی تا کهنسالی میتواند به کمک آن از تمام لحظات زندگی خود لذت ببرد. اگر شما به تازگی صاحب فرزند میشوید و یا فرزندی با کم شنوایی یک طرفه دارید، نگران و نا امید نباشید. راهکارهای مطمئن و کاربردی جهت درمان نوزاد شما وجود دارد. با مراجعه به کلینیکهای تخصصی شنوایی و انجام تستهای غربالگری شنوایی و آزمایشات کاملتر شما از میزان بیماری کودک خود مطلع میشوید. تشخيص و درمان به موقع کم شنوایی یک طرفه نوزاد به پیشرفت رشد مغزی و بهبود گفتار وی کمک فراوانی مینماید.
