ماستوئیدیت یا عفونت استخوان گوش در واقع نوعی بیماری عفونی در قسمت داخلی گوش است. ماستوئید و یا به عبارتی استخوان گوش قسمتی از استخوان گیجگاهی انسان به شمار میرود که در کنار گوش قرار گرفته است. این استخوان دارای بافتی اسفنجی و متخلخل بوده و درون آن کیسههای هوایی قرار دارند. این کیسههای هوایی توسط یک غشا پوشانده شدهاند و وظیفه آنها تنظیم فشار گوشها و همچنین مرطوب نگه داشتن آنها است. در صورت عفونت در این قسمت از گوش باکتریها میتوانند با سرعت و شدت بسیار بالایی استخوان و بافتهای اطراف گوش را درگیر کنند، در صورت بروز این حالت فرد دچار ماستوئیدیت و یا عفونت استخوان گوش شده است. عفونت استخوان گوش دارای علائم و نشانههای خاصی بوده و درمانهای متعددی دارد که در ادامه به بررسی علائم و روشهای درمان آن خواهیم پرداخت، از این رو پیشنهاد میکنیم تا انتهای این مطلب با ما همراهی کنید.
دلیل بروز ماستوئیدیت
همانطور که پیشتر نیز بیان کردیم درون فضای داخلی استخوان گوش کیسههای هوایی وجود دارند که توسط غشا پوشیده شدهاند. زمانی که عفونتهای خفیفی مانند عفونت گوش به این قسمت راه پیدا کرده و رشد کند میتواند باعث بروز ماستوئیدیت شود. اگر عفونتها خفیف و داخلی گوش را به موقع درمان نکنید میتواند استخوان داخلی گوش را درگیر کرده و در آنجا تشدید شود. در صورت ورود عفونت به کیسههای هوایی موجود در استخوان گوش، آنها متورم شده و شروع به ترشح مواد عفونی میکنند. افزایش ترشح عفونت موجب ایجاد آبسه در این ناحیه شده و در نهایت استخوان را درگیر میکند.
یکی دیگر از دلایل ایجاد عفونت استخوان گوش کلستاتوم گوش است. کلستاتوم به نوعی ضایعه فضاگیر گوش میگویند که بر اثر رشد غیر طبیعی پوست به وجود میآید. این ضایعه فضاگیر میتواند با بستن راه گوش و در نتیجه جلوگیری از تهویه مناسب آن، محل بسیار مناسبی برای رشد و تکثیر باکتریها در ماستوئید گوش فراهم آورد. به همین خاطر در صورت مشاهده هر گونه عفونت در هر کدام از قسمتهای گوش بلافاصله باید به یک پزشک متخصص گوش مراجعه کرد.
علائم ماستوئیدیت
باید گفت که علائم و نشانههای بیماری ماستوئیدیت تقریبا مشابه با علائم بیماری عفونت گوش میانی و یا اوتیت است، اما با این حال تفاوتهایی نیز وجود دارد. علائم و نشانههای ماستوئیدیت در همه افراد مبتلا یکسان نبوده و ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، در واقع بروز علائم با شدت و پیشرفت بیماری نیز مرتبط خواهد بود. از جمله علائم این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
• سر درد
• درد در ناحیه سینوسها
• درد شدید گوش و یا درد در نواحی اطراف گوش
• تب و بالا رفتن دمای بدن
• لرز
• ترشحات چرکی گوش که ناشی از ماستوئید گوش بوده و بد بو هستند
• احساس پری در گوش
• تورم و قرمزی در قسمتهای پشتی و یا زیرین گوش
• کاهش شنوایی
• وزوز و یا صداهای آزاردهنده منقطع درگوش
• بوی بد دهان
علائم و نشانههای ماستوئیدیت در کودکان و بزرگسالان ممکن است متفاوت باشد، از آنجایی که احتمال ابتلای کودکان به عفونت گوش میانی بیشتر از بزرگسالان است توجه به علائم ماستوئیدیت در کودکان امری بسیار مهمتر است. لازم به ذکر است که والدین پس از مشاهده هر گونه علائمی از عفونت گوش میانی در کودکان خود، باید نسبت به درمان به موقع آن اقدام کنند. از علائم و نشانههای ماستوئیدیت در کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
• گریههای طولانی مدت
• خواب ناآرام
• عدم پاسخ مناسب به محرکهای صوتی
• بروز تغییر در خلق و خو و گریههای زیاد
• ترشحات غیر طبیعی از بینی
• کشیدن گوشها
• ضربه زدن به سر خود
روشهای تشخیص ماستوئیدیت
بیماری ماستوئیدیت راههای تشخیص بسیاری دارد. به منظور تشخیص ماسئوتیدیت ابتدا باید به یک پزشک متخصص گوش، حلق و بینی و یا فوق تخصص اتولوژی مراجعه کرد. پزشک با بررسی علائم و نشانههای بیماری و همچنین با انجام آزمایشات از قبیل آزمایش خون، CT-Scan، و MRI و همچنین آزمایشاتی مانند شنواییسنجی، اودیومتری و تمپانومتری میتواند در درمان آن به بیمار کمک کند.
درمان ماستوئیدیت
درمان این بیماری رابطه مستقیمی با درجه و شدت پیشرفت بیماری دارد. از این رو پزشکان با توجه به شدت و پیشرفت این بیماری تصمیم به تجویز دارو و یا درمان با جراحی میگیرند. اگر بیماری در مراحل اولیه باشد و شدت و وخامت قابل توجهی نداشته باشد از درمانهای دارویی مکمل استفاده میکنند، در غیر اینصورت از روش دوم استفاده خواهد شد.
درمان دارویی ماستوئیدیت
از آنجایی که ماستوئیدیت نوعی بیماری عفونی در گوش به شمار میرود به منظور درمان آن از داروهای آنتیبیوتیک خوراکی استفاده میشود. در صورتی که آنتیبیوتیکهای خوراکی نتیجهبخش نباشد، پزشک آنتیبیوتیکهای وریدی تجویز خواهد کرد. لازم به ذکر است که در صورت عدم درمان آنتیبیوتیکی پزشکان از کشت عفونت به منظور تشخیص نوع باکتری و یافتن آنتیبیوتیک موثر استفاده میکنند.
درمان جراحی ماستوئیدیت
در صورت عدم درمان با دارو پزشک به منظور درمان ماستوئیدیت از روش جراحی استفاده خواهد کرد. جراحی تمپانوماستوئیدکتومی نوعی جراحی است که توسط آن بافتهای عفونی و آلوده و یا ضایعات فضاگیر را برمیدارند. به منظور تخلیه این بافتها استخوان را به وسیله دریل و یا کاتر برش میدهند. پس از انجام جراحی از پانسمان مخصوصی به نام ژلوفوم به منظور بهبود سریعتر فضای گوش میانی استفاده میکنند.
به منظور تشخیص و درمان انواع بیماریهای گوش به کلینیک آوا اودیولوژی که یکی از برترین و تخصصیترین کلینیکهای شنوایی در ایران است مراجعه کنید. آوا اودیولوژی دارای تیمی از پزشکان متخصص و مجرب در این زمینه بوده که میتوانند در تشخیص و درمان انواع بیماریهای گوش مانند ماستوئیدیت و … به شما کمک نمایند.
